تناسخ از دیدگاه شیخ اشراق

حجت الاسلام و المسلمین محمد تقی یوسفی؛

چکیده: «تناسخ» آموزه ای است که از دیرباز فکر اندیشمندان را به خود معطوف داشته؛ بحثی که در علم النفس فلسفی از جایگاه ویژه ای برخوردار است، به گونه ای که هم در فلسفه نفس بازتاب های در خور توجهی دارد و هم در دیگر مباحث فلسفی. علاوه بر این، نمی توان از بازتاب های کلامی آن نیز غافل شد. از این رو، اندیشمندان مسلمان به فراخور توان فکری خویش، به بررسی آن پرداخته اند و غالبا به امتناع عقلی آن گرایش نشان داده اند. در این میان، شیخ اشراق به گونه ای دیگر سخن گفته است. در این مقاله، تلاش شده است تا دیدگاه ایشان با توجه به آثار وی تبیین شود؛ در این زمینه، ابتدا تاریخچه آموزه تناسخ، گرایش های گوناگون در این باره، اصطلاحات تناسخ و انواع آن و مبانی تناسخ و مبانی انکار آن، بررسی شده و در ادامه، تبیین دقیقی از دیدگاه ایشان ارایه گردیده است. در پایان، دلایل عقلی و نقلی طرفین - البته بر اساس آثار شیخ اشراق - ارایه شده است.
کلمه های کلیدی:   رسخ ، فسخ، مسخ ، تناسخ نزولی ، تناسخ متشابه ، تناسخ صعودی ، تناسخ ملکوتی ، تناسخ ، تناسخ ملکی
منابع (نشریه): معرفت فلسفی 1387 شماره 20

 

موضوع: 
اسناد: 
پیوستاندازه
PDF icon tnskh_z_dydgh_shykh_shrq.pdf486.57 KB